Skuteczna interwencja EUWP w sprawie polskiego szkolnictwa na Litwie

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych od pewnego czasu z niepokojem obserwuje posunięcia litewskiego rządu w kierunku notorycznego obniżania statusu języka polskiego w polskich placówkach oświatowych na Wileńszczyźnie.

W połowie lutego minister edukacji, nauki i sportu Gintautas Jakštas przedstawił do wiadomości publicznej szereg proponowanych przez resort modyfikacji w systemie nauczania, które są narzucane szkołom mniejszości narodowych. Wizja szefa resortu nie okazała się budująca: prowadzenie lekcji geografii i historii wyłącznie w języku litewskim, pozbawienie młodzieży gimnazjalnej poznawania polskiej literatury i kultury itd.

Ratyfikowane przez Republikę Litewską dokumenty międzynarodowe – Konwencja ramowa o ochronie mniejszości narodowych oraz Traktat o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy pomiędzy Polską a Litwą – zakładają prawo do pobierania nauki w języku ojczystym przez mniejszości narodowe, jak również fakt, że nowe akta prawne nie mogą pogarszać nabytych praw mniejszości narodowych.

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych – w reakcji na propozycje litewskiego ministra edukacji, nauki i sportu, i w celu wsparcia polskiej mniejszości narodowej na Wileńszczyźnie – przyjęła apel w sprawie obrony szkolnictwa polskiego w tym kraju.

„EUWP od lat nie dostrzega wymiernych działań w kierunku zapewnienia szkołom polskim na Litwie podręczników przedmiotowych w języku ojczystym. We współczesnym świecie nie można tolerować decyzji władz krajowych, które skutkują prowadzeniem nauczania młodego pokolenia europejskich obywateli z podręczników wydanych przed 15-20 laty – pomocy dydaktycznych, zniszczonych fizycznie i przestarzałych moralnie. Litewski establishment powinien zrozumieć, że uniemożliwia to prowadzenie właściwego procesu nauczania i hamuje konkurencyjność młodzieży europejskiej wobec ich rówieśników w innych państwach, które nie stosują już metod dydaktycznych z ubiegłego stulecia” – czytamy w przyjętym dokumencie.

„Tradycja polskiego szkolnictwa na Litwie przetrwała niezwykle trudne czasy caratu i późniejszych namiestników, którzy kulturę rosyjską zwykli wynosić ponad poziomy. Dzięki niestrudzonym pedagogom młode pokolenia Polaków, od wieków zamieszkałych na Litwie, mogły zgłębiać wiedzę w języku ojczystym” – akcentowało kierownictwo EUWP.

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych powołała się na dokumenty międzynarodowe i bilateralne, które m.in. stanowią o konieczności respektowania praw człowieka – fundamentalnej zasady funkcjonowania Unii Europejskiej, i zaapelowała do prezydenta Republiki Litewskiej Gitanasa Nausėdy, premier Republiki Litewskiej Ingridy Šimonytė oraz ministra edukacji, nauki i sportu Republiki Litewskiej Gintautasa Jakštasa o należyty szacunek wobec dążeń Polaków na Litwie do zachowania swojej tożsamości w zjednoczonej Europie i prawa do nauki w języku ojczystym. Zarząd EUWP prosił adresatów dokumentu o podjęcie niezbędnych czynności, jakie mają prowadzić do zachowania tradycyjnego modelu szkoły z polskim językiem nauczania, w której wszystkie przedmioty (z wyjątkiem języka litewskiego) są wykładane w języku polskim; do tłumaczenia i wydawania na czas podręczników przedmiotowych w języku polskim, przeznaczając na ten cel odpowiednie środki budżetowe; do umożliwienia kształcenia się w języku ojczystym nauczycieli klas początkowych, wychowawców przedszkoli, pedagogów socjalnych i logopedów; do przygotowania stosownych programów nauczania i pomocy dydaktycznych.

23 marca w Wilnie odbyła się manifestacja w obronie oświaty. Przemarsz i wiec zorganizował Związek Polaków na Litwie. Organizatorzy przewidywali udział ok. tysiąca osób, jednakże przybyło znacznie więcej rodaków – młodzież szkolna, ich rodzice, nauczyciele, przedstawiciele organizacji polskich na Litwie. Uczestnicy akcji przeszli z Placu Niepodległości pod Pałac Prezydencki.

Efektem działań zdeterminowanej społeczności polskiej na Litwie i środowisk polonijnych jest to, że litewski establishment wycofał się ze swoich propozycji zmian, które godziły w system polskiej edukacji na Wileńszczyźnie. Minister edukacji, nauki i sportu oraz wiceminister tego resortu odpowiedzialny za edukację podali się do dymisji.

Powiązane artykuły

80. rocznica operacji „Ostra Brama”

80. rocznica operacji „Ostra Brama”

Na Wileńszczyźnie odbywają się obchody 80. rocznicy operacji „Ostra Brama” – podjętej przez Armię Krajową próby wyzwolenia Wilna spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej. Uroczystości rozpoczęły się 6 lipca i potrwają do 13 lipca, kiedy w...

Zespół „Mazury” z Londynu uhonorowany przez EUWP

Zespół „Mazury” z Londynu uhonorowany przez EUWP

15 czerwca w londyńskim New Wimbledon Theatre miał miejsce koncert z okazji 75-lecia Zespołu Pieśni i Tańca „Mazury”. Wystąpiło ponad 130 artystów, wieczór prowadziła znana brytyjska dziennikarka Kasia Madera. Podczas koncertu prezydent Europejskiej Unii Wspólnot...

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych

Adres korespondencyjny
(adres siedziby Prezydenta)

NOWOGRÓDZKA 76, 03202 WILNO,
LITWA

email: biuro@euwp.org

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności