12 listopada odbyło się doroczne posiedzenie Rady Prezesów Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych – platformy dyskusyjnej zrzeszającej organizacje Polonii z Europy. Spotkanie liderów organizacji członkowskich, zgodnie ze statutem EUWP, służy wymianie doświadczeń, ocenie dotychczasowych działań i określeniu wspólnych priorytetów.
Tegoroczne obrady wypełniła dyskusja na temat wyzwań, jakie stoją przed europejskim ruchem polonijnym. Jednym z kluczowych zagadnień pozostaje przyszłość szkolnictwa polonijnego. Uczestnicy spotkania podkreślili, że system edukacji polonijnej powinien zachęcać młode pokolenia do kontaktu z językiem ojczystym, być elastyczny i uwzględniać współczesne trendy oraz potrzeby demograficzne. Jednocześnie system ten musi umożliwiać naukę języka polskiego osobom pochodzenia polskiego, które dopiero w kolejnych pokoleniach decydują się na odnowienie więzi z językiem przodków, traktując go jako narzędzie osobistego i zawodowego rozwoju oraz mobilności.
Jednym z ważniejszych tematów obrad były prace nad rządową strategią współpracy z Polonią i Polakami za granicą na lata 2025-2030, przygotowywaną przez polski resort dyplomacji. Uczestnicy forum wymienili opinie na temat przebiegu konsultacji i kluczowych założeń dokumentu. Zwrócono uwagę, że nowa strategia powinna kłaść szczególny nacisk na rozwój istniejącej sieci organizacji polonijnych i ich wzajemną współpracę, a także na wzmacnianie relacji z instytucjami państwowymi w Polsce. W tym kontekście uczestnicy spotkania wyrazili zaniepokojenie przypadkami, gdy środki budżetu polonijnego trafiają do inicjatyw, które nie przynoszą wymiernych efektów dla lokalnych środowisk polskich, są realizowane przez podmioty niepowiązane z ruchem polonijnym. Wskazano, że w całym systemie wsparcia niezbędne jest większe docenienie roli organizacji parasolowych, które posiadają doświadczenie, zaplecze eksperckie i rozbudowane sieci kontaktów, a więc stanowią naturalny fundament instytucjonalny ruchu polonijnego. Zaproponowano także pewne rozwiązania w zakresie modelu finansowania działań polonijnych. Uczestnicy opowiedzieli się za organizowaniem konkursów grantowych w taki sposób, aby środki dotacyjne trafiały do organizacji zaraz po podpisaniu ustawy budżetowej, co umożliwiłoby sprawniejsze planowanie i realizację projektów.
Uczestnicy Rady Prezesów podtrzymali też apel, który został zgłoszony już podczas ubiegłorocznych obrad – o zwiększenie środków budżetowych dla Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwoliłoby to na sfinansowanie większej liczby wartościowych inicjatyw skierowanych do rodaków mieszkających poza granicami Polski w ramach corocznego konkursu ofert.
W czasie spotkania zwrócono uwagę, że niektóre państwa europejskie przewidują możliwość pozyskiwania środków publicznych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, także w sektorze kultury i edukacji. Zasugerowano, że warto byłoby wypracować model wspierający polonijne organizacje w pozyskiwaniu lokalnych funduszy i angażowaniu prywatnych sponsorów oraz partnerów instytucjonalnych, co mogłoby uzupełnić istniejące mechanizmy finansowania z Polski i zwiększyć niezależność organizacji.
Istotnym tematem obrad była także potrzeba rozszerzenia zasięgu działalności Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych i uwzględnienia w jej pracach środowisk polonijnych z krajów, które dotąd nie były w pełni reprezentowane w strukturach organizacji. Uczestnicy posiedzenia Rady Prezesów zwrócili uwagę, że w wielu państwach, takich jak Norwegia, Szwajcaria, Mołdawia, Gruzja, a także kilku innych krajach Europy, działają prężne środowiska skupiające osoby polskiego pochodzenia. Choć często są to wspólnoty nieliczne, to jednak odgrywają one ważną rolę w promocji polskiej kultury, języka i tożsamości narodowej, a także we wzmacnianiu więzi z ojczyzną przodków.
Rozszerzenie geografii działalności EUWP miałoby na celu nie tylko pogłębienie współpracy z tymi środowiskami, ale także wzmocnienie mechanizmów monitorowania sytuacji Polonii oraz mniejszości polskich. Taka sieć współpracy pozwoliłaby na szybsze reagowanie na wyzwania związane z edukacją, ochroną praw polskiej mniejszości narodowej, wsparciem dla nauczania języka polskiego i promowaniem pozytywnego wizerunku Polski za granicą.
EUWP pragnie, by w dłuższej perspektywie platforma współpracy obejmowała jak najszerszy krąg organizacji, zarówno dużych struktur parasolowych, jak i mniejszych, lokalnych inicjatyw. W ten sposób możliwe będzie budowanie spójnej reprezentacji interesów Polonii europejskiej, opartej na wzajemnym zaufaniu, solidarnym działaniu i wymianie dobrych praktyk. Wzmocnienie sieci współpracy – także poprzez wspólne inicjatywy edukacyjne, kulturalne i eksperckie – ma istotne znaczenie dla przyszłości europejskiego ruchu polonijnego jako środowiska nowoczesnego, zaangażowanego i świadomego swej roli w relacjach Polska-świat.

Wydarzenie zostało wsparte ze środków finansowych pochodzących z Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach konkursu „Polonia i Polacy za Granicą 2024 – Regranting”.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

Tadeusz Adam Pilat – były prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych – w trakcie gali jubileuszowej EUWP odebrał z rąk prezesa Rady Krajowej Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Dariusza Piotra Bonisławskiego Nagrodę im. Prof. Andrzeja Stelmachowskiego.
Tadeusz Adam Pilat związany jest z Europejską Unią Wspólnot Polonijnych od 1994 roku. Pełnił funkcję sekretarza, przez dwie kadencje był wiceprezydentem, a przez cztery kadencje był jej szefem. Obecnie sprawuje funkcję prezydenta honorowego EUWP.
Nagroda im. Prof. Andrzeja Stelmachowskiego została ustanowiona w 2018 roku w celu uhonorowania założyciela i wieloletniego prezesa Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Przyznaje się ją osobom wybitnie zasłużonym dla Polonii i Polaków mieszkających poza granicami kraju.
Profesor Andrzej Stelmachowski, pierwszy marszałek odrodzonego Senatu RP, wniósł ogromny wkład w umacnianie przemian, które dokonały się w Polsce po 1989 roku. Wtedy też rozpoczął swoją szczególną misję – służbę na rzecz Polonii i Polaków za granicą, której poświęcił wiele wysiłku i troski. Jednym z jego największych osiągnięć było odbudowanie zaufania pomiędzy Polakami w kraju a środowiskami emigracyjnymi skupionymi wokół władz na uchodźstwie po II wojnie światowej. Przez osiemnaście lat kierował Stowarzyszeniem „Wspólnota Polska”, oddając mu ostatnie, niezwykle twórcze lata życia. Dzięki jego energii, determinacji i konsekwencji Polacy na całym świecie mogą dziś czuć się częścią jednej wspólnoty.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności