W sobotę, 10 października 2026 r., w Domu Polonii „Millennium” w Comblain-la-Tour obradowała, pod przewodnictwem Prezydent EUWP Barbary Wojdy, Rada Prezesów Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. W posiedzeniu, które było częścią Forum Polonii Europejskiej 2026, uczestniczyli przedstawiciele 33 organizacji polonijnych z 24 państw Europy – największych, najbardziej wpływowych i mających najdłuższe tradycje organizacji polonijnych na kontynencie.

Ocena roku i nowi członkowie Unii

Prezesi przyjęli porządek obrad oraz sprawozdanie Sekretariatu z działalności Unii w minionym roku.

Rada Prezesów, jako najwyższa władza statutowa Unii, potwierdziła przyjęcie do EUWP czterech nowych organizacji, których przedstawiciele odebrali certyfikaty członkowskie:

• BLI!MED Polskie Centrum Integracji (Norwegia),
• Rada Krajowa Polonii Francuskiej (Francja),
• Ośrodek Inicjatyw Polskich (Grecja),
• Klub Polski – Stowarzyszenie Polaków i Ich Przyjaciół na Słowacji (Słowacja).

„Rada Prezesów jest najwyższym organem statutowym naszej Unii i to tutaj zapadają decyzje o jej kierunku. Cieszy mnie, że do Comblain-la-Tour przyjechali delegaci 33 organizacji – federacji i dużych organizacji polonijnych z całej Europy. Unia się rozwija: przyjmujemy nowych członków, a w większości z nich na czele stoją ludzie młodzi. To dla mnie najważniejszy znak, bo pokazuje, że EUWP nie jest skostniałą strukturą, lecz wspólnotą, która się odnawia. Z tego posiedzenia wychodzimy z konkretnymi apelami do instytucji w Polsce. Chcemy, by EUWP było głosem Polonii europejskiej, który w Polsce jest słyszany” – podkreśla Barbara Wojda, Prezydent EUWP.

Od „Monitora Emigracji Zarobkowej” do „Monitora Polonii Europejskiej”

Najważniejszą decyzją posiedzenia była jednomyślnie przyjęta uchwała w sprawie przyszłej formuły Forum. Jej źródłem jest cykl konferencji „Monitor Emigracji Zarobkowej”, które EUWP organizowała w latach 2009–2015. Ich siła wynikała z połączenia trzech spojrzeń: organizacji polonijnych, konsulów jako przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz naukowców. Po zakończeniu cyklu żadne przedsięwzięcie nie przejęło tej roli.

Rada Prezesów postanowiła, że rolę tę przejmie doroczne Forum Polonii Europejskiej. Jego część analityczna będzie nosić nazwę „Monitor Polonii Europejskiej”. Szerszy zakres nazwy odpowiada dzisiejszej Polonii: to nie tylko pracownicy migrujący, ale też rodziny, studenci, przedsiębiorcy, naukowcy i pokolenia urodzone za granicą. Każda edycja zakończy się mapą wdrożeniową z konkretnymi zobowiązaniami, terminami i wskaźnikami realizacji, a zaplecze metodologiczne zapewni partner akademicki lub naukowy.

W przyjętym apelu Rada zwraca się do Senatu RP, Ministerstwa Spraw Zagranicznych o zapewnienie stałego, corocznego finansowania Forum, a także o uznanie wyniku jego obrad za formalny głos konsultacyjny w sprawach polityki polonijnej.

Pytanie o nową formułę Forum padło już w czwartek, 8 października, na zakończenie panelu „Od Monitorów Emigracji do dziś” w Ambasadzie RP w Brukseli. W sobotę Rada Prezesów udzieliła na nie odpowiedzi.

Głos Polonii w wyborach 2027

Rada Prezesów przyjęła apel do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o umożliwienie Polonii i Polakom mieszkającym za granicą udziału w wyborach parlamentarnych w 2027 roku w formie głosowania korespondencyjnego. Dla wielu wyborców za granicą odległość od obwodowej komisji wyborczej, sięgająca kilkuset kilometrów, oraz koszty podróży są realną barierą. Apel został przyjęty 30 głosami za, przy 3 głosach wstrzymujących się.

Rada powołała także specjalną grupę roboczą, która zajmie się aktywnym włączeniem organizacji polonijnych w akcje profrekwencyjne, oraz przyjęła apel do MSZ o współpracę z EUWP. Organizacje członkowskie mogą zgłaszać swoich przedstawicieli do grupy do 31 października 2026 r.

Finansowanie zadań polonijnych

Organizacje członkowskie jednomyślnie przyjęły stanowisko w sprawie finansowania działalności polonijnej. Popierają w nim opinię, że dysponentem środków na ten cel powinien być Senat RP. Proponują podział konkursu na trzy poziomy – mikrogranty, granty rozwojowe i granty strategiczne. Stanowisko trafi do Kancelarii Senatu RP oraz senackiej Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą.

Projekty bieżące i sprawy organizacyjne

Rada omówiła bieżące projekty Unii, m.in. „Twarze Wolontariatu Polonijnego” – w grudniu, w ramach Międzynarodowego Dnia Wolontariusza, odbędzie się poświęcone mu spotkanie online. Prezesi zapoznali się także z pracami koncepcyjnymi nad Polonijnym Centrum Współpracy Akademickiej – stałą formą współpracy organizacji polonijnych w Europie z polskimi uczelniami.

Sekretariat przedstawił propozycje wniosków, które EUWP zamierza złożyć w roku 2027.

Przypomniano również, że w czasie kadencji poprzedniego Sekretariatu (Zarządu) wygasły rejestracje EUWP w Belgii oraz na Litwie. Dlatego obecny Zarząd prowadzi w Belgii proces ponownej re-rejestracji Unii.

Treść przyjętych apeli i stanowiska opublikujemy na stronie Unii po ich przekazaniu adresatom. Wnioski z obrad trafią także do raportu „Głosy Polonii Europejskiej”.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

W dniach 8–11 października 2026 r. w Brukseli i Comblain-la-Tour spotkali się przedstawiciele 32 organizacji członkowskich EUWP – największych, najbardziej wpływowych i mających najdłuższe tradycje organizacji polonijnych w Europie – oraz goście z innych kontynentów. Forum Polonii Europejskiej, zorganizowane przez Europejską Unię Wspólnot Polonijnych, połączyło debatę o przyszłości polskich społeczności za granicą z wyborem nowych władz Rady Polonii Świata.

W obradach uczestniczyli liderzy organizacji polonijnych, przedstawiciele instytucji publicznych, parlamentarzyści oraz badacze migracji. Rozmowy dotyczyły relacji Polonii z państwem polskim, zmiany pokoleniowej w organizacjach i potrzeby ściślejszej współpracy ponad granicami. Wszystkie wnioski z paneli zostaną wydane w ciągu czterech tygodni w dokumencie pokonferencyjnym „Głosy Polonii Europejskiej”.

Otwarcie w Ambasadzie RP w Brukseli

Forum rozpoczęło się w czwartek, 8 października, w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Brukseli. Konferencję otworzyła chargé d’affaires Barbara Nieciak, która w imieniu gospodarzy powitała gości i serdecznie przyjęła wszystkich uczestników w Ambasadzie.

W otwarciu wzięli udział przedstawiciele środowisk polonijnych, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Do Brukseli przyjechały także delegacje Kongresu Polonii Amerykańskiej i Kongresu Polonii Kanadyjskiej.

List do uczestników skierowała Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. Podkreśliła w nim znaczenie spotkania, łączącego aktywnie działające organizacje polonijne z całej Europy i zachęciła je do otwierania się na młodsze pokolenia.

Od „Monitorów Emigracji” do dziś

Czwartkowy wieczór zamknął panel otwierający „Od Monitorów Emigracji do dziś – jak zmieniła się Polonia w Europie w ostatnim piętnastoleciu”, moderowany przez Wojciecha Białka.

Panel nawiązywał do cyklu konferencji „Monitor Emigracji Zarobkowej”, które EUWP prowadziła w latach 2009–2015. Odbyło się sześć edycji: w Londynie (2009), Malmö (2010), Berlinie (2012), Rzymie (2013), Wiedniu (2014) i Brukseli (2015). Ich tematy pokazują drogę, jaką przeszła polska emigracja po wejściu do Unii. Pierwsze spotkania dotyczyły potrzeb nowej emigracji zarobkowej i powrotów, kolejne – pracy w czasach kryzysu, edukacji młodzieży i swobody przepływu osób. Ostatnia edycja, w Brukseli, mówiła już o Polakach jako aktywnych obywatelach Europy, współtworzących życie publiczne państw, w których mieszkają.

Forum Polonii Europejskiej 2026 zamknęło w ten sposób symboliczną klamrę. Po jedenastu latach rozmowa o Polonii w Europie wróciła do Brukseli, w miejsce, w którym zakończył się cykl „Monitorów”. EUWP działa od [rok założenia] r. i w ciągu ostatnich lat zorganizowała szereg konferencji poświęconych Polonii w Europie, a tegoroczne Forum było symbolicznym powrotem do formuły „Monitora Emigracji Zarobkowej” w nowej odsłonie.

W panelu wzięli udział Tadeusz Pilat, honorowy prezydent EUWP i uczestnik dawnych „Monitorów”, Alicja Donimirska ze Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii, Dagmara Bobak, dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ, oraz Piotr Adamiuk, konsul generalny RP w Brukseli.

Pierwsza część rozmowy zestawiła pamięć z teraźniejszością. Tadeusz Pilat mówił o tym, czemu służyły „Monitory” i które z ówczesnych diagnoz potwierdziło życie. Alicja Donimirska spojrzała na nie oczami młodszej emigracji, która zna je tylko z opowieści, i opisała, jak po Brexicie zmieniły się warunki działania Polonii w Wielkiej Brytanii.

Druga część dotyczyła instrumentów polityki polonijnej. Dagmara Bobak mówiła o tym, na jakiej wiedzy o Polonii europejskiej opiera się projektowanie wsparcia i w jakiej formie informacja od organizacji jest dla ministerstwa naprawdę użyteczna. Konsul Piotr Adamiuk opowiedział, co widać z perspektywy placówki, która ma najbliższy kontakt z Polakami w Belgii, i z jakimi sprawami przychodzą oni dziś do konsulatu.

Po pytaniach z sali każdy z panelistów odpowiedział na jedno pytanie zamykające. Z rozmowy wyłonił się wspólny wniosek: Polonii i instytucjom brakuje regularnej, metodycznej rozmowy, takiej, jaką kiedyś zapewniały „Monitory”.

Czy potrzebna jest więc nowa konferencja? Wnioski z panelu i z dalszych obrad Forum są jednoznaczne: tak, jest na nią wyraźne miejsce i merytoryczna potrzeba. Nie powinna to być jednak proste wznowienie dawnego formatu ani wydarzenie wyłącznie reprezentacyjne. Powinno to być cykliczne forum konsultacyjno-analityczne, którego wyniki przekładają się na wdrażanie strategii na lata 2025–2030, konkursy grantowe, pracę placówek dyplomatycznych i działalność organizacji polonijnych.

Takie forum nie miałoby powtarzać znanych postulatów. Miałoby odpowiadać na pytanie, czy instrumenty polityki polonijnej rzeczywiście odpowiadają na życie Polaków w Europie w 2026 roku. Jako nazwę zaproponowano „Monitor Polonii Europejskiej” lub „Monitor Migracji i Polonii Europejskiej”. Szersza nazwa niż dawny „Monitor Emigracji Zarobkowej” lepiej opisuje dzisiejsze środowiska polskie: to nie tylko pracownicy migrujący, ale też rodziny, studenci, przedsiębiorcy, naukowcy, aktywiści, profesjonaliści i kolejne pokolenia urodzone za granicą.

Bruksela: Parlament Europejski

W piątek, 9 października, uczestnicy odwiedzili Parlament Europejski. Przyjął ich europoseł Michał Kobosko, który współpracuje z organizacjami polonijnymi. Wyraził gotowość do dalszej współpracy i podkreślał, jak ważne jest otwieranie się organizacji na młodych.

Po wizycie uczestnicy się rozdzielili. Delegaci na Walny Zjazd Rady Polonii Świata udali się na obrady, a pozostali wyruszyli na spacer edukacyjny śladami polskimi po Brukseli. Wieczorem przenieśli się do Domu Polonii „Millennium” Polskiej Macierzy Szkolnej w Comblain-la-Tour, gdzie odbyła się zasadnicza część debat. Piątkowy dzień zakończył wieczorek kulturalny, którego częścią był koncert skrzypcowy.

Polonia partnerem, nie tylko odbiorcą wsparcia

Przewodnią myślą Forum była zmiana relacji Polonii z instytucjami w Polsce. Dzisiejsze środowiska polskie za granicą nie ograniczają się do pielęgnowania języka i kultury. Wspierają kontakty gospodarcze i społeczne, budują wizerunek Polski i reprezentują interesy Polaków w krajach zamieszkania.

O tym, jak przełożyć ten potencjał na realny wpływ, rozmawiano w panelu „Głos Polonii w polityce polonijnej – czy możemy mieć silniejszy głos i własną reprezentację?”. Moderował go Wojciech Białek. Wprowadzenie eksperckie wygłosił prof. Bartłomiej Michalak z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a w dyskusji udział wziął senator Kazimierz Michał Ujazdowski, przewodniczący senackiej Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą. Wystąpili także Ghervazen Longher, poseł reprezentujący mniejszość polską w parlamencie Rumunii, oraz Jakub Stępień, prezes Forum Polonii w Austrii, który mówił z perspektywy młodego pokolenia.

Punktem wyjścia był tak zwany „syndrom Okręgu 19”. Głosy Polaków z Londynu, Chicago czy Berlina dolicza się do warszawskiego okręgu wyborczego nr 19. Wysoka frekwencja za granicą podnosi więc frekwencję w stolicy, ale nie przekłada się na posłów, którzy reprezentowaliby interesy stricte polonijne. Jako rozwiązanie minimum rozważano zwiększenie liczby mandatów w Okręgu 19 tak, by odzwierciedlały liczbę głosujących za granicą – swoisty „mandat polonijny”.

Następnie paneliści przyjrzeli się praktyce innych państw. Włochy mają wydzielony okręg zagraniczny, Circoscrizione Estero, z gwarantowaną liczbą deputowanych i senatorów. Francuzi mieszkający poza krajem wybierają 11 deputowanych w osobnych okręgach jednomandatowych. Rumunia zapewnia diasporze stałą reprezentację posłów i senatorów wybieranych wyłącznie przez obywateli za granicą. Ghervazen Longher przybliżył, jak w praktyce działa odrębny okręg dla diaspory rumuńskiej, i przedstawił perspektywę wyborów w kontekście mniejszości narodowych. Pytanie brzmiało, czy któryś z tych wzorców da się przenieść na grunt polskiego prawa wyborczego.

Trzecia część dotyczyła polskich prób i barier ustrojowych. Omówiono dotychczasowe projekty ustaw o okręgu zagranicznym, w tym inicjatywy senackie i obywatelskie. Dyskutowano, czy odrębny okręg dla Polonii wymagałby zmiany Konstytucji ze względu na zasady powszechności i równości wyborów. Mówiono też o napięciu między tradycyjną rolą Senatu jako opiekuna Polonii a tym, że realna władza ustawodawcza należy do Sejmu.

Panel zakończyła rozmowa o drodze do zmian: jak skutecznie zabiegać o reformę i co jest dziś bardziej realne – osobny okręg zagraniczny czy plan minimum, czyli więcej mandatów w Okręgu 19.

Organizacje, wolontariat, edukacja i młodzi

O kondycji organizacji polonijnych i przyszłości struktur federacyjnych rozmawiano w panelu moderowanym przez Dominika Roszaka, prezesa Kongresu Polonii Kanadyjskiej. W dyskusji udział wzięli Tadeusz Pilat, Alicja Donimirska, Helena Legowicz i Zenka Bańkowska ze Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Perspektywę badawczą przedstawiła prof. Magdalena Lesińska z Ośrodka Badań nad Migracjami UW.

Pierwsza część dotyczyła codzienności organizacji. Paneliści mówili o starzeniu się dawnej emigracji, demobilizacji, braku wolontariuszy i spadku motywacji. Zwracali uwagę, że w trzecim pokoleniu słabnie chęć nauki języka polskiego, i pytali wprost: gdzie jest młodzież? Mówiono też o kryzysie przywództwa i o tym, jak organizacje mają sprofesjonalizować swoje działanie, by rządy państw europejskich i Rzeczpospolita traktowały je jak poważnego partnera.

Druga część poświęcona była roli EUWP w budowaniu ponadnarodowej sieci organizacji polonijnych. Dyskutowano, jak Unia jako organizacja parasolowa może realnie wspierać swoich członków. Rozmawiano również o tym, jak skutecznie zabiegać o sprawy Polonii w instytucjach krajów zamieszkania i na poziomie europejskim.

Kolejny panel, „Wolontariat polonijny w Międzynarodowym Roku Wolontariatu – jak wzmacniać zaangażowanie społeczne i włączać młodych”, moderowała Aneta Kubas z Irlandii. Panelistkami były Karolina Kosowska, trenerka Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji w programie Europejskiego Korpusu Solidarności, Paulina Purzewska z Młodzieżowej Rady Polonijnej, Anna Gawryś, prezes BliMEd w Norwegii, oraz Lesia Jermak, prezes Związku Polaków na Ukrainie.

Dyskusja zaczęła się od pytania, po co młodym wolontariat. Najczęściej z powodów praktycznych – dla punktów do CV i jako atut przy rekrutacji do liceum czy na studia – ale też dla poczucia realnego wpływu, okazji do ćwiczenia wystąpień publicznych i rozwoju osobistego.

Anna Gawryś mówiła o profesjonalizacji organizacji. Wolontariusz powinien wiedzieć, za jaką „działkę” odpowiada i do kogo się zgłosić, a osoba z choćby półrocznym doświadczeniem przy projekcie może już szkolić kolejne. Brak takiej jasności, niesłuchanie głosu młodych i zamknięcie na nowe trendy to – jak wskazywano – główne powody, dla których młodzi się zniechęcają.

Karolina Kosowska przedstawiła Europejski Korpus Solidarności i Projekty Solidarności – od rejestracji, przez bazę organizacji partnerskich, po dwa terminy naborów w roku – oraz przykłady zrealizowanych projektów, m.in. szkółkę skateboardingu i siłownię dla młodzieży. Lesia Jermak podkreślała, że projekty muszą być świeże i bliskie zainteresowaniom młodych. Przykładem jest „Polska Szafa”, pokaz mody oparty na polskiej tradycji. Mowa była też o nowych technologiach, np. okularach VR do wirtualnego spaceru po Polsce.

Ważnym punktem panelu była prezentacja kampanii „Twarze wolontariatu polonijnego”, projektu EUWP, który przedstawiła Lesia Jermak ze Związku Polaków na Ukrainie. Kampania pokazuje konkretnych ludzi, którzy na co dzień poświęcają swój czas organizacjom polonijnym: prowadzą szkoły, organizują wydarzenia, pomagają rodakom. Jej celem jest docenienie ich pracy i pokazanie, że to właśnie wolontariusze są siłą napędową życia polonijnego.

Kampania ma też zachęcać innych, zwłaszcza młodych, do zaangażowania. Historie opowiadane przez samych wolontariuszy przekonują skuteczniej niż apele. Kolejnym etapem projektu będzie grudniowe spotkanie uczestników kampanii, zorganizowane z okazji Międzynarodowego Dnia Wolontariusza.

Z sali pytano, jak docierać do młodych wolontariuszy i co wolontariat dał samym panelistkom. Wymieniały pewność siebie, lepsze wystąpienia publiczne i lepszy angielski, poczucie przynależności, umiejętność zagospodarowania czasu i nowe przyjaźnie.

Panel zakończył się rekomendacjami dla organizacji polonijnych: jasno dzielić role, budować wewnętrzne ścieżki liderskie, korzystać z programów unijnych, projektować ofertę z myślą o realnych potrzebach młodych, pytać ich o zdanie i doceniać wolontariuszy, choćby przez kampanię „Twarze wolontariatu polonijnego”.

Panel „Edukacja polonijna – rola Macierzy we wzmacnianiu nauczania języka polskiego i we współpracy z instytucjami w Polsce” prowadził Tadeusz Pilat, honorowy prezydent EUWP. Panelistami byli przedstawiciele Macierzy z różnych krajów Europy: Barbara Wojda (Macierz w Belgii), Elżbieta Barrass (Macierz w Wielkiej Brytanii), Maria Tiszkowska (Związek Polaków na Białorusi), Joanna Elies (Macierz w Niemczech) i Marek Bystroń (Macierz Szkolna w Republice Czeskiej). Rozmawiano o modelach wsparcia szkół społecznych, które w wielu krajach są podstawą nauczania polskiego poza Polską. Omówiono także, jak ujednolicić standardy jakości nauczania i jak lepiej układać współpracę szkół z instytucjami w Polsce.

Równolegle odbyły się warsztaty „Młodzi w organizacjach polonijnych”, które moderowała Paulina Purzewska z Belgii. Uczestnicy poznali przykłady ciekawych projektów polonijnych z różnych krajów Europy. Potem rozmawiali o tym, czego młodzi potrzebują, żeby chcieć angażować się w działalność organizacji.

We wszystkich rozmowach wracał temat sukcesji. Coraz więcej młodych Polaków dorasta poza Polską, na styku kultur i języków. Organizacje, które chcą ich przyciągnąć, muszą łączyć tradycyjne formy działania z nowoczesną komunikacją i dać młodym realny wpływ na swoje kierunki.

Nowe władze Rady Polonii Świata

Równolegle z Forum obradował Walny Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy Rady Polonii Świata. Delegaci z różnych kontynentów podsumowali kadencję i wybrali nowe władze.

Przewodniczącym Rady został Frank Spula z USA. Wiceprzewodniczącymi wybrano Tadeusza Pilata ze Szwecji, reprezentującego w Prezydium EUWP, oraz Dominika Roszaka z Kongresu Polonii Kanadyjskiej. Sekretarzem została Małgorzata Kwiatkowska, prezes Rady Naczelnej Polonii Australijskiej. Funkcję skarbnika zachował Aleksander Zając, prezes Konwentu Organizacji Polskich w Niemczech.

„Orzeł Niepodległości” dla Tadeusza Pilata

Najbardziej uroczystym momentem Forum było wręczenie Tadeuszowi Pilatowi „Orła Niepodległości”, najwyższego wyróżnienia EUWP. Pilat przez wiele lat kierował Unią, dziś jest jej honorowym prezydentem i wiceprzewodniczącym Rady Polonii Świata.

Wyróżnienie zbiegło się z jubileuszem 80. urodzin laureata. Ten, który przez lata gratulował innym, sam stanął w centrum podziękowań.

Rada Prezesów EUWP

W sobotę w Comblain-la-Tour obradowała także Rada Prezesów EUWP. O jej decyzjach piszemy w osobnym artykule.

Od deklaracji do działania

Po zakończeniu Forum Prezydent EUWP Barbara Wojda podsumowała:

„Za nami wyjątkowy i przełomowy moment w życiu Polonii – konferencja Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych oraz wybory do Rady Polonii Świata. Pragnę z całego serca podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji tych ważnych wydarzeń i sprawili, że przebiegły one pomyślnie, w atmosferze współpracy, jedności i wzajemnego szacunku.

Dziękuję za zaangażowanie, poświęcony czas, życzliwość i ogrom pracy włożonej w realizację tego przedsięwzięcia. To dzięki Państwa wspólnemu wysiłkowi mogliśmy przeżyć tak ważne chwile dla naszej polonijnej społeczności.”

Forum zakończyło się w niedzielę, 11 października. Połączenie go ze zjazdem Rady Polonii Świata pozwoliło wielu delegatom wziąć udział w obu wydarzeniach podczas jednej podróży. Najważniejszym owocem Forum będzie dokument pokonferencyjny „Głosy Polonii Europejskiej”. W ciągu czterech tygodni ukażą się w nim wszystkie wnioski z paneli oraz materiały panelistów.

Zadanie publiczne finansowane ze środków budżetu państwa w części, której dysponentem jest Kancelaria Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przyznanych za pośrednictwem Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

W dniach 8–11 października 2026 r. Bruksela i Comblain-la-Tour staną się miejscem spotkania przedstawicieli 33 organizacji polonijnych z całej Europy. Forum Polonii Europejskiej, organizowane przez Europejską Unię Wspólnot Polonijnych, to najważniejsze w tym roku spotkanie liderów Polonii europejskiej, ich partnerów z kraju oraz świata nauki.

Forum rozpocznie się w Brukseli. Uroczyste otwarcie odbędzie się w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej, a uczestnicy odwiedzą również Parlament Europejski. W stolicy Belgii zbierze się także Rada Polonii Świata. Dalsze obrady przeniosą się do Domu Polonii „Millennium” w Comblain-la-Tour, jednego z najważniejszych miejsc polskiej pamięci i życia wspólnotowego w Belgii.

Polonia, która się zmienia

Hasło tegorocznego Forum – „współpraca, odpowiedzialność, przyszłość” – odpowiada na pytanie, jaką drogę przeszły polskie społeczności w Europie w ostatnich dwóch dekadach i dokąd zmierzają. Uczestnicy paneli dyskusyjnych zajmą się przemianą profilu migracji: od emigracji zarobkowej pierwszej dekady XXI wieku po dzisiejsze zróżnicowane, często wielopokoleniowe wspólnoty.

Drugim ważnym tematem będzie zmiana pokoleniowa w organizacjach polonijnych. Obok siebie działają dziś „stara” emigracja, migranci poakcesyjni z lat po 2004 r. oraz pokolenie urodzone już za granicą. Rozmowa dotyczyć będzie także relacji Polonii z państwem polskim, głosu Polonii w życiu publicznym oraz nowych wyzwań komunikacyjnych.

W dyskusjach wezmą udział liderzy organizacji polonijnych, przedstawiciele młodszego pokolenia Polonii, parlamentarzyści, przedstawiciele administracji państwowej oraz badacze migracji, w tym prof. Maciej Duszczyk.

Kontynuacja tradycji „Monitora Emigracji Zarobkowej”

Forum nawiązuje do cyklu konferencji „Monitor Emigracji Zarobkowej” (2009–2014), które przez lata były miejscem diagnozy sytuacji Polaków wyjeżdżających do pracy w krajach Unii Europejskiej. Dziś punkt ciężkości się przesuwa. Polonia nie chce być jedynie przedmiotem analiz – chce być partnerem w kształtowaniu polityki polonijnej.

„Polonia europejska jest dzisiaj ważnym głosem w życiu społecznym, kulturalnym i gospodarczym naszych krajów zamieszkania. Każdego dnia budujemy mosty między narodami, promujemy polską kulturę, język i wartości. Jesteśmy ambasadorami Polski – nie z nominacji, lecz z przekonania i serca.

Dzisiejszy świat stawia przed nami nowe wyzwania. Zmieniają się modele komunikacji, oczekiwania młodego pokolenia, sposoby działania organizacji społecznych. Dlatego potrzebujemy współpracy bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Potrzebujemy wymiany doświadczeń, wzajemnego wsparcia i wspólnej wizji rozwoju.

Nasza konferencja ma służyć właśnie temu celowi.”

— Barbara Wojda, Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych

Rada Prezesów EUWP

W trakcie Forum zbierze się także Rada Prezesów Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych. Prezesi organizacji członkowskich omówią bieżącą działalność Unii i kierunki jej rozwoju na kolejne lata.

Relację z przebiegu Forum oraz jego wnioski opublikujemy na naszej stronie po zakończeniu obrad. Teksty panelistów ukażą się w raporcie „Głosy Polonii Europejskiej”.

Zadanie publiczne finansowane ze środków budżetu państwa w części, której dysponentem jest Kancelaria Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przyznanych za pośrednictwem Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

Barbara Wojda, prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych i przewodnicząca Polskiej Macierzy Szkolnej w Belgii, została laureatką Europejskiej Nagrody POLONICUS 2026 w kategorii „Polonia europejska”. Uroczyste wręczenie nagród odbyło się w piątek, 4 września 2026 roku, w historycznej Sali Koronacyjnej ratusza w Akwizgranie. W Gali Polonii uczestniczyła delegacja władz EUWP oraz przedstawiciele organizacji członkowskich Unii z kilku krajów Europy.

Wyróżnienie dla prezydent EUWP

Kapituła Nagrody POLONICUS, obradująca pod przewodnictwem Wiesława Lewickiego, uhonorowała Barbarę Wojdę za wieloletnie zaangażowanie na rzecz polskiej edukacji i kultury oraz na rzecz współpracy i integracji środowisk polonijnych w Belgii i w całej Europie.

Laureatka od roku sprawuje funkcję prezydenta Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych — organizacji zrzeszającej krajowe struktury polonijne z całego kontynentu. Równolegle kieruje Polską Macierzą Szkolną w Belgii, jedną z organizacji członkowskich EUWP, i zasiada w Polonijnej Radzie Konsultacyjnej przy Marszałku Senatu RP, wnosząc do jej prac perspektywę europejskich organizacji polonijnych oraz doświadczenie w obszarze oświaty polskiej poza granicami kraju.

Wyróżnienie przyznane w kategorii „Polonia europejska” ma dla naszej Unii wymiar szczególny: docenia nie tylko dorobek osobisty laureatki, lecz także pracę środowisk, które od dziesięcioleci budują polską oświatę, kulturę i życie organizacyjne w Europie.

Delegacja EUWP i organizacje członkowskie

Uroczystość zgromadziła licznych przedstawicieli organizacji polonijnych z całego kontynentu. Prezydent EUWP towarzyszyła w Akwizgranie delegacja władz Unii oraz rodzina laureatki, na czele z mężem.

W gronie obecnych znaleźli się m.in.:

• Tadeusz Adam Piłat — wiceprzewodniczący Rady Polonii Świata, prezydent honorowy Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych;
• Wojciech Białek — doradca Marszałka Senatu RP oraz członek Sekretariatu EUWP,  który podczas uroczystości wygłosił laudację na cześć Barbary Wojdy;
• Urszula Stefańska-Andreini — prezes Związku Polaków we Włoszech, organizacji członkowskiej EUWP.

Obecność władz Unii była wyrazem solidarności środowisk polonijnych i uznania dla pracy prezydent EUWP na rzecz polskiej edukacji oraz jedności Polonii europejskiej.

Pozostali laureaci Nagrody POLONICUS 2026

Tegoroczne wyróżnienia trafiły do przedstawicieli świata polityki, kultury i działalności społecznej:

• Bogdan Borusewicz — senator RP, były Marszałek i Wicemarszałek Senatu, przewodniczący senackiej komisji do spraw łączności z Polakami za granicą, legendarny działacz opozycji demokratycznej — Nagroda Honorowa za wybitne zaangażowanie na rzecz wolności i demokracji oraz wieloletnie wspieranie Polaków za granicą;
• Aleksander Kwaśniewski — były Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej — Nagroda Honorowa za szczególny wkład w europejską i transatlantycką integrację Polski;
• prof. dr Hans-Gert Pöttering — były przewodniczący Parlamentu Europejskiego — nagroda w kategorii „Dialog europejski” za wkład w integrację europejską i umacnianie wspólnoty narodów.

Nagroda dla senatora Bogdana Borusewicza spotkała się w środowiskach polonijnych ze szczególnie życzliwym przyjęciem — jako przewodniczący senackiej komisji zajmującej się łącznością z Polakami za granicą pozostaje on od lat partnerem organizacji polonijnych w Europie, w tym Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych.

O Nagrodzie POLONICUS

Europejska Nagroda POLONICUS przyznawana jest przez Europejski Instytut Kultury i Mediów „Polonicus” VoG wspólnie z przedstawicielami europejskiej Polonii. Honoruje osoby i instytucje o wyjątkowych zasługach dla Polonii, rozwoju kulturalnego, integracji europejskiej oraz budowania dialogu polsko-niemieckiego w wymiarze europejskim. Symbolem wyróżnienia jest statuetka przedstawiająca uskrzydloną postać młodzieńca. Honorowy patronat nad Nagrodą sprawuje Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska.

W gronie dotychczasowych laureatów znaleźli się m.in. Władysław Bartoszewski, Lech Wałęsa, Donald Tusk, Jerzy Buzek i Małgorzata Kidawa-Błońska, przedstawiciele Kościoła katolickiego, językoznawcy oraz twórcy kultury — Andrzej Wajda, Agnieszka Holland i Krystyna Janda — a także zasłużeni działacze środowisk polskich za granicą.

Projekt „Polonicus” realizowany jest przez Polregio e.V. wspólnie z Europejskim Instytutem Kultury i Mediów Polonicus VoG, we współpracy z Fundacją Nagrody Karola Wielkiego oraz miastem Akwizgran. Przedsięwzięcie wspierają finansowo Pełnomocnik Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów, Ministerstwo ds. Dzieci, Rodziny, Uchodźców i Integracji kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia oraz Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Oprawę muzyczną Gali Polonii zapewnił chór Benedictus z Wuppertalu. Sala Koronacyjna ratusza w mieście Karola Wielkiego nadała uroczystości wymiar symboliczny, łącząc tradycję europejskiej wspólnoty z dorobkiem współczesnej Polonii.

Zdjęcia: Robert Siera

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych (EUWP) powiększa swoje grono organizacji członkowskich. Z radością informujemy, że do struktur Unii dołączył Klub Polski – Stowarzyszenie Polaków i Ich Przyjaciół na Słowacji  – ogólnokrajowa organizacja polonijna działająca na terenie Republiki Słowackiej.

Wniosek o przyjęcie do Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych został przygotowany i przedstawiony przez Klub Polski reprezentowany przez Prezesa Marka oraz Zarząd organizacji. Po zapoznaniu się z działalnością Klubu Polskiego, jego dorobkiem oraz znaczeniem dla środowiska polskiego na Słowacji, Sekretariat EUWP jednogłośnie podjął uchwałę o przyjęciu organizacji w poczet członków Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych.

Klub Polski jest organizacją społeczno-kulturalną zrzeszającą obywateli Republiki Słowackiej narodowości polskiej, obywateli Rzeczypospolitej Polskiej zamieszkałych na terytorium Republiki Słowackiej, osoby polskiego pochodzenia, a także wszystkie osoby utożsamiające się z polskim dziedzictwem kulturowym.

Organizacja od wielu lat aktywnie działa na rzecz zachowania i promocji polskiej tożsamości narodowej, języka oraz kultury. Jej działalność obejmuje tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi społecznemu, kulturalnemu, naukowemu, sportowemu i turystycznemu członków oraz sympatyków Klubu. Jednym z podstawowych celów organizacji jest również rozwijanie i umacnianie więzi kulturowych oraz historycznych pomiędzy obywatelami narodowości polskiej, słowackiej oraz innych społeczności zamieszkujących Republikę Słowacką – w duchu przyjaźni, wzajemnego szacunku i współpracy polsko-słowackiej.

Ważnym obszarem działalności Klubu Polskiego jest także działalność informacyjna i wydawnicza. Organizacja wydaje miesięcznik „Monitor Polonijny”, który od lat stanowi ważne źródło informacji dla Polonii na Słowacji, dokumentując życie społeczności polskiej oraz promując wydarzenia i inicjatywy związane z polskim dziedzictwem kulturowym.

Przyjęcie Klubu Polskiego do Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych jest kolejnym krokiem w realizacji założeń strategicznych EUWP na rok 2026, których jednym z najważniejszych elementów jest rozwój organizacji poprzez otwieranie się na nowe, aktywne środowiska polonijne oraz poszerzanie zasięgu działania Unii o kolejne kraje.

Jak podkreśla Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych Barbara Wojda:

„Podążamy zgodnie z przyjętymi założeniami strategii EUWP na rok 2026. Jednym z kluczowych celów jest wzmacnianie naszej organizacji poprzez przyjmowanie nowych, aktywnych organizacji oraz poszerzanie zasięgu i znaczenia Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych o kolejne kraje. Cieszymy się, że do naszego grona dołącza Klub Polski ze Słowacji – organizacja o ogólnokrajowym charakterze, która wnosi do EUWP swoje doświadczenie, aktywność oraz zaangażowanie na rzecz polskiej społeczności. Jest to ważny krok, ponieważ zależy nam, aby w strukturach Unii obecne były silne i reprezentatywne organizacje działające na rzecz Polaków w całej Europie.”

Europejska Unia Wspólnot Polonijnych serdecznie gratuluje Klubowi Polskiemu, jego Prezesowi Markowi Berky oraz całemu Zarządowi i członkom organizacji tego ważnego wydarzenia. Cieszymy się, że do naszej wspólnej europejskiej rodziny polonijnej dołącza kolejny aktywny partner.

Klub Polski jest obecnie jedyną organizacją członkowską EUWP ze Słowacji o zasięgu ogólnokrajowym, reprezentującą środowisko polskie na terenie całej Republiki Słowackiej. Jesteśmy przekonani, że jego obecność w strukturach Unii przyczyni się do dalszego rozwoju współpracy, wymiany doświadczeń oraz realizacji wspólnych inicjatyw służących integracji i wzmacnianiu głosu Polonii europejskiej.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności

STANOWISKO SEKRETARIATU EUROPEJSKIEJ UNII WSPÓLNOT POLONIJNYCH

Bruksela, dnia 11 lipca 2026 r.

W obliczu narastającej kampanii dezinformacyjnej oraz licznych aktów dyfamacji publikowanych w serwisie X, a także w związku z materiałem wyemitowanym w Kanale Zero w dniu 10 lipca 2026 r., Sekretariat Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych (EUWP) podjął decyzję o podaniu do publicznej wiadomości niniejszego stanowiska — skierowanego do organizacji członkowskich, partnerów instytucjonalnych oraz opinii publicznej.

I. Kampania dezinformacyjna w serwisie X

Od ponad roku w serwisie X (dawniej Twitter) publikowane są wpisy autorstwa Pana Jacka Waldhausa, związanego z organizacją Sztabki z Brukseli, zawierające nieprawdziwe twierdzenia, jakoby Europejska Unia Wspólnot Polonijnych w ciągu trzydziestu lat działalności nigdy nie posiadała stosownych rejestracji urzędowych i funkcjonowała nielegalnie.

Autor tych publikacji, Pan Jacek Waldhaus, stosuje wyrafinowane metody dezinformacji. Obok sugestywnych pytań, mających wywołać nieuzasadnione wątpliwości, pojawiają się bezpośrednie, fałszywe stwierdzenia dotyczące statusu prawnego Unii. Treści te kierowane są również do dziennikarzy oraz przedstawicieli instytucji publicznych. Systematyczność, długotrwałość i powtarzalność tych działań — prowadzonych nieprzerwanie od ponad roku, mimo publicznie dostępnych informacji przeczących stawianym tezom — sprawia, że kampania ta nosi znamiona uporczywego nękania organizacji oraz osób ją reprezentujących. Takie działania nie mieszczą się w granicach dozwolonej krytyki — są celową próbą wymazania dorobku EUWP z przestrzeni publicznej poprzez szerzenie nieprawdy o jej statusie prawnym.

Nie akceptujemy oczerniania osób zarządzających organizacją ani sugerowania członkom Sekretariatu nieuczciwej działalności. Ataki personalne oraz próby podważania zaufania do organów Unii traktujemy jako rażące naruszenie dóbr osobistych. Osoby trzecie inspirujące te ataki dla własnych, partykularnych celów ponoszą pełną odpowiedzialność za współudział w tej kampanii.

II. Materiał Kanału Zero z 10 lipca 2026 r.

W materiale opublikowanym w Kanale Zero, autorstwa redaktor Agnieszki Burzyńskiej, powtórzone zostały te same oskarżenia. Wobec tego materiału wskazujemy na następujące fakty:

Po pierwsze — pominięcie otrzymanego stanowiska EUWP. W dniu 4 lipca 2026 r. redaktor Burzyńska zwróciła się do Prezydent EUWP z pytaniami drogą SMS. Już w dniu 7 lipca 2026 r. otrzymała wyczerpującą, pisemną odpowiedź wraz z ofertą udostępnienia dokumentów źródłowych. Materiał opublikowany 10 lipca 2026 r. nie zawiera żadnej wzmianki o tym, że redakcja otrzymała stanowisko EUWP trzy dni przed publikacją. Pozostawiamy ocenie opinii publicznej, czy pominięcie otrzymanych wyjaśnień odpowiada standardom rzetelności dziennikarskiej. Dla pełnej przejrzystości do niniejszego stanowiska załączamy treść odpowiedzi przekazanej redaktor Burzyńskiej w dniu 7 lipca 2026 r.

Po drugie — poszukiwanie siedziby EUWP w Wilnie. Autorka materiału udała się do Wilna w poszukiwaniu siedziby EUWP — i jej tam nie znalazła, ponieważ znaleźć jej tam nie mogła. Zgodnie z §2 Statutu EUWP siedzibą Unii jest każdorazowo miejsce działalności urzędującego Prezydenta EUWP — obecnie jest to Dom Polski “Millennium” w Comblain-la-Tour w Belgii. Rejestracja wileńska została dokonana przez poprzedniego Prezydenta EUWP, Pana Trusewicza, reprezentującego środowiska polskie na Litwie — i wygasła wraz z zakończeniem tamtej kadencji, co można zweryfikować w litewskim rejestrze. Informacje te zostały przekazane redakcji przed publikacją. Prezentowanie wygasłej rejestracji jako “śladu” rzekomo nieistniejącej organizacji jest budowaniem sensacji na stanie rzeczy, który wynika wprost ze Statutu.

Po trzecie — zarzut, jakoby Pani Barbara Wojda “wzięła pieniądze” na siedzibę. Zarzut ten jest nieprawdziwy w samej swojej konstrukcji. Pani Barbara Wojda nie otrzymała żadnych środków. To Europejska Unia Wspólnot Polonijnych — jako organizacja — wystąpiła z wnioskiem w otwartym konkursie dotacyjnym i, jak setki innych organizacji polonijnych, uzyskała dofinansowanie na strukturę i rozwój organizacji w trybie konkursowym, rozliczane na zasadach określonych przez instytucję przyznającą środki. Utożsamianie dotacji przyznanej organizacji z osobistym przysporzeniem po stronie jej Prezydent stanowi naruszenie dóbr osobistych.

Po czwarte — zarzut, jakoby Pan Wojciech Białek miał zakaz działalności w organizacjach pozarządowych. Twierdzenie to jest nieprawdziwe. Żaden sąd nie orzekł wobec Pana Wojciecha Białka zakazu prowadzenia działalności w organizacjach pozarządowych ani jakiegokolwiek innego zakazu tego rodzaju. Rozpowszechnianie takiej informacji będzie objęte zakresem podejmowanych kroków prawnych.

Po piąte — określenia “pseudoorganizacja” i “zgromadzenie towarzyskie”. W materiale Kanału Zero Europejska Unia Wspólnot Polonijnych nazywana jest “pseudoorganizacją”, “spółką” oraz “zgromadzeniem towarzyskim”. Określenia te są nieprawdziwe i obraźliwe. EUWP jest federacją organizacji polonijnych działającą nieprzerwanie od 1993 roku — posiada statut, określone cele, demokratycznie wybierane władze oraz mandat zrzeszonych w niej, zarejestrowanych w swoich krajach największych organizacji polskich w Europie. Przez ponad trzydzieści lat Unia była partnerem instytucji państwowych Rzeczypospolitej Polskiej oraz organizacji polonijnych na całym kontynencie. Nazywanie takiej struktury “zgromadzeniem towarzyskim” nie jest krytyką — jest deprecjonowaniem dorobku kilku pokoleń działaczy polonijnych, którzy tę wspólnotę budowali.

III. Stanowisko EUWP

Wobec powyższego oświadczamy, co następuje:

1. O istnieniu i legalności organizacji nie decyduje wpis do rejestru, lecz — zgodnie z europejskim standardem wolności zrzeszania się — wola członków wyrażona w statucie, określone cele działania oraz demokratycznie wyłonione władze. EUWP spełnia te przesłanki nieprzerwanie od 1993 roku, a jej legitymację stanowi mandat zrzeszonych w niej, zarejestrowanych w swoich krajach organizacji polonijnych.
2. Zgodnie z §2 Statutu EUWP siedzibą Unii jest każdorazowo kraj rezydencji demokratycznie wybranego Prezydenta EUWP. Organizacja działa w oparciu o prawo miejscowe, które dopuszcza różne formy osobowości prawnej dla funkcjonowania struktur tego typu.
3. Unia dysponuje dokumentacją rejestrową z lat ubiegłych. Dokumenty potwierdzające urzędowe rejestracje Unii na przestrzeni lat zostaną przedstawione jako materiał dowodowy w toku postępowania sądowego.
4. Przez wszystkie lata działalności EUWP funkcjonowała zgodnie ze swoim statutem oraz z poszanowaniem prawa krajów, w których realizowała swoje cele.
5. Pani Barbara Wojda oraz Pan Wojciech Białek zostali wybrani do władz EUWP w sposób demokratyczny, głosami organizacji członkowskich. Formułowane wobec nich zarzuty — dotyczące rzekomego przywłaszczenia środków oraz rzekomego zakazu działalności — są nieprawdziwe. Podważanie ich uczciwości i dobrego imienia nie znajduje oparcia w faktach i stanowi naruszenie dóbr osobistych.

   IV.Kroki prawne

Sekretariat EUWP, w związku z podjętą uchwałą oraz po przeprowadzeniu konsultacji prawnych, przystępuje do wszczęcia postępowania prawnego — w pierwszej kolejności wobec Pana Jacka Waldhausa — w obronie dobrego imienia organizacji i jej przedstawicieli, w związku z działaniami noszącymi znamiona uporczywego nękania oraz naruszenia dóbr osobistych.

Dziękujemy organizacjom członkowskim oraz partnerom za wyrazy wsparcia i zaufania. Wszelkie pytania dotyczące statusu prawnego, historii lub działalności EUWP prosimy kierować bezpośrednio do Sekretariatu Unii.

Sekretariat Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych

Załącznik:

Odpowiedź EUWP na pytania redaktor Agnieszki Burzyńskiej z dnia 7 lipca 2026 r.

Skontaktuj się 

Cookies

Prawa autorskie

Polityka prywatności