Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Jubileusz 25-lecia Związku Polaków na Litwie

Wielkie uroczystości Jubileuszu 25-lecia Związku Polaków na Litwie rozpoczęły się w piątek 2 maja obchodami „Dnia Polonii” w Zułowie, miejscu, gdzie stał dom rodzinny Marszałka Józefa Piłsudskiego. Podczas uroczystości w alei zasadzone zostały dęby i odsłonięto stele poświęcone 25-leciu ZPL i 70. rocznicy operacji „Ostra Brama”. Z inicjatywy Stowarzyszenia Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna” posadzony był też dąb w hołdzie nauczycielom Polakom, którzy po 1945 r. zostali ze swymi uczniami na Ziemi Wileńskiej. Na steli widnieją słowa: „Na przekór obcym ideologiom nieśli kaganek polskiej oświaty. Zasiali ziarna wiedzy i prawdy, które wciąż dają plon”. Złożone też wieńce na Grobie Matki i Serca Syna na Rossie.

Mszę św. dziękczynną w Ostrej Bramie za 25 lat działalności Związku Polaków na Litwie celebrował ks. Wojciech Górlicki wspólnie z ks. prałatem Janem Kasiukiewiczem, proboszczem parafii pw. św. Teresy w Wilnie oraz ks. prof. Stanisławem Koczwarą z Polski, który w homilii powiedział: „Bądźcie ludźmi uprawiającymi odważną, samodzielną kulturę polityczną, jako odpowiedzialnej troski o dobro wspólne, którym jest życie i właściwe oblicze chrześcijaństwa w tej części Europy. W tym duchu macie troszczyć się nie tylko o prawa Polaków na Litwie, nawet nie tylko o rozwój i pomyślność Litwy, która jest naszą Ojczyzną, ale o dobro wspólne Nieba i Ziemi, czyli o Kościół, który jest niczym innym, tylko Chrystusem społecznym na tej ziemi”.

W sobotę, 3 maja, miejscem głównych jubileuszowych obchodów był Litewski Narodowy Teatr Dramatyczny, gdzie odbyła się uroczysta Akademia i koncert z okazji 25-lecia działalności ZPL.

Na uroczystości z okazji 25-lecia ZPL przybyło do Wilna wielu znakomitych gości: Jarosław Czubiński, ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Litwie, Waldemar Tomaszewski, europarlamentarzysta, przewodniczący AWPL, Stanisław Cygnarowski, radca-minister, konsul generalny Wydziału Konsularnego Ambasady RP na Litwie, Jacek Junosza-Kisielewski, dyrektor Departamentu Konsularnego polskiego MSZ, Jarosław Niewierowicz, minister energetyki Litwy, Longin Komołowski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, Czesław Okińczyc, sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy. Europejską Unię Wspólnot Polonijnych reprezentowała Prezydent Helena Miziniak.

W uroczystości udział wzięła liczna społeczność polska na Litwie – posłowie na Sejm Litwy, wiceministrowie w rządzie Litwy z ramienia AWPL, merowie rejonu wileńskiego, solecznickiego, święciańskiego, radni miasta Wilna, prezesi kół oddziałów ZPL działających w całej Litwie. Przybyli również przedstawiciele organizacji polonijnych z całego świata.

Uroczystość była prowadzona przez aktorkę Polskiego Teatru Dramatycznego w Wilnie Jolantę Szałkowską oraz wiceministra kultury Litwy, sekretarza ZPL Edwarda Trusewicza.

Listy z gratulacjami przysłali premier RP Donald Tusk oraz minister spraw zagranicznych RP Radosław Sikorski. List gratulacyjny od premiera Litwy Algirdasa Butkevičiusa, odczytał minister energetyki Litwy Jarosław Niewierowicz.

Zebranych przywitał Michał Mackiewicz, prezes Związku Polaków na Litwie, który z satysfakcją odnotował, że ZPL jest najliczniejszą polską organizacją działającą w kraju. Liczy około 12 tys. osób. Przypomniał historię Związku, który początkowo, w 1989 r. nazywał się Stowarzyszeniem Społeczno-Kulturalnym Polaków na Litwie. ­Prezes powiedział - „W ciągu tych lat wiele się zmieniło, wiele dokonało. A zrobili to ludzie, największe bogactwo Związku, ci co byli, kiedy powstawał i ci, którzy są dziś. Taki jubileusz jest okazją, by dla nich podziękować. Mamy prawo do dumy. W ciągu ćwierćwiecza osiągnęliśmy wiele i zachowaliśmy jedność — mówił Mackiewicz. — A przecież były to trudne czasy dla Polaków”. Szczególny ukłon skierował w stronę Polski — Macierzy, która zawsze bardzo czynnie pomagała i pomaga Związkowi — poprzez zbudowanie Domu Kultury Polskiej w Wilnie, remontowanie szkół, budowania nowych.

Czesław Okińczyc, sygnatariusz Aktu Niepodległości Litwy, przypomniał historię powstania ZPL podkreślając, że jest to jedna z najważniejszych organizacji Polaków na Litwie. Jako sygnatariusz Aktu ten, kto tworzył państwo litewskie, przeprosił za to, że ustawa o mniejszościach narodowych nie jest jeszcze przyjęta i za zjawiska tego rodzaju jak prześladowanie Polaków za język polski w nazewnictwie nazw ulic i miejscowości.

Europarlamentarzysta Waldemar Tomaszewski, przewodniczący AWPL, oraz prezes Wileńskiego Rejonowego Oddziału ZPL powiedział: „Za ostatnie 25 lat osiągnęliśmy bardzo wiele. Jest to zasługa wszystkich Polaków tu mieszających, zasługa wszystkich, kto walczył o to, by wiara, język, zostały zachowane. Nasz dorobek zawdzięczamy w dużym stopniu pokoleniom naszych dziadów i praojców, którzy polskość zachowali i przekazali ją dla nas, walcząc o polskość w o wiele trudniejszych warunkach. Świat się zmienia, ale niezmienną ostoją powinna być rodzina polska, która zachowała polskość na przestrzeni historii w warunkach czasami bardzo nieprzychylnych”.

Niestety, ostatnio Polacy na Litwie są prześladowani za używanie swego ojczystego języka. Dyrektorzy administracji samorządów rejonu wileńskiego i solecznickiego są karani za używanie dwujęzycznych tabliczek z nazwami ulic w miejscowościach, których większość stanowią mieszkańcy polskiej narodowości”.

Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej na Litwie Jarosław Czubiński zaznaczył: „Już sama lista osób, przybyłych do Wilna na tę okazję, wskazuje, jak zacne grono zgromadziła dzisiejsza kulminacja obchodów ZPL, które przedtem objęły swym ramieniem wszystkie oddziały Związku działające w całym kraju. Jest to bardzo ważny moment dla całej społeczności polskiej na Litwie. Wiele pięknych słów pasuje do dnia dzisiejszego. Przytoczę słowa naszego największego Rodaka, świętego Jana Pawła II: Niech wspaniałe świadectwo miłości Ojczyzny, bezinteresowności i heroizmu, jakich mamy w naszej historii będą wyzwaniem do zbiorowego poświęcenia wielkim narodowym celom. Od prawie roku patrząc na życie moich rodaków tu, na Litwie, rośnie mój szacunek do dokonań Związku, który dziś tak piękny jubileusz obchodzi. Doskonale wiem, że ta droga nie była i nie jest łatwa”.

Longin Komołowski, prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” powiedział: „Kolejna reforma szkolnictwa przynosi nowe trudności, a zwrot ziemi wywłaszcza Polaków z ojcowizny. Pisownia nazwisk i ulic — władze mówią jedno, a w rezultacie jest inaczej. I dlatego powstanie i istnienie przez te wszystkie lata Związku Polaków na Litwie, który pomaga bronić się przed tymi działaniami, jest bardzo ważne. Ta codzienna jego działalność stanowi o polskości na Wileńszczyźnie”. Zwrócił też uwagę na ważny moment jedności ZPL i AWPL. „Dzięki AWPL osiągnęliście to, co jest nie do osiągnięcia w wielu krajach Europy”.

Helena Miziniak, Prezydent Europejskiej Unii Wspólnot Polonijnych, powiedziała:
„Chcę się Wam nisko pokłonić, za to, co robicie. Bieżący rok jest wyjątkowy. Niedawno przeżywaliśmy niezwykle wzruszającą chwilę — kanonizację Ojca Świętego. W tym tak wyjątkowym roku, 70. rocznicy operacji „Ostra Brama” i innych, jakże doniosłych dla narodu polskiego dat, obchodzicie swój jubileusz. Wręczając Dyplom Uznania oraz Medal Honorowy EUWP prezesowi ZPL Michałowi Mackiewiczowi, mam na myśli wszystkich, coście Związek tworzyli i co w nim działacie. Wystosowaliśmy do Parlamentu w Brukseli swoje pismo w sprawie używania polskiego języka w napisach i nazwiskach, i będziemy śledzili, by ta sprawa została doprowadzona do końca”.

Prezes Rady Polonii Świata Jan Cytowski powiedział: „Kiedy zwiedzałem Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie, zobaczyłem, jak zamieniane są tablice polskie na litewskie. Te nazwiska nie przypominają tego, co muszą przypominać. I dlatego tylko zjednoczone działania mogą doprowadzić do tego, że będziemy mieli wspólną politykę”.

Za zasługi i krzewienie polskości na Litwie zarząd główny Związku Polaków na Litwie nagrodził kilkadziesiąt osób Złotą Odznaką, w podziękowaniu za trud włożony w zachowanie polskości na Wileńszczyźnie.

Na okolicznościowym koncercie wystąpili: góralski zespół „Jaworowe Skrzypce" z Beskidu Żywieckiego, zespół „Zimne dranie", z Białegostoku, który przypomniał przeboje 20-lecia międzywojennego i znakomite  przebojów międzywojnia i znakomite „Das Kleine Wien Trio" utworzone przez młodych Polaków z Austrii. Po koncercie uczestnicy uroczystości udali się na przyjęcie w wileńskim Domu Kultury Polskiej.

Związek Polaków na Litwiema obecnie 16 oddziałów zrzeszających 264 koła. Niektóre koła mają nawet kilkuset członków, inne — zaledwie kilku, działają w szkołach i przedszkolach, w zespołach artystycznych, a nawet firmach prowadzonych przez Polaków. Zadaniem Związku Polaków na Litwie, tak jak przed 25 laty, jest krzewienie polskości. Tam, gdzie nie ma polskich szkół, ZPL powołuje niedzielne szkółki, w których języka polskiego uczy się około 300 dzieci. Przy ZPL działają biblioteki, zespoły folklorystyczne i teatralne. ZPL opiekuje się zabytkami polskimi i pomnikami żołnierzy polskich, a także znanych Polaków. Organizuje ekspedycje etnograficzne, warsztaty i szkolenia. Bardzo ważnym etapem było powstanie partii – Akcji Wyborczej Polaków na Litwie, która obecnie w litewskim parlamencie ma siedmiu posłów i wchodzi w skład koalicji rządzącej.

 Sekretariat EUWP                            Fot. Marian Paluszkiewicz

Copyright EUWP © 2015. All Rights Reserved.