Wielkie święto młodości i polonijnego folkloru w Rzeszowie

Folklor
Korowód i inauguracja.
W piątek 19 lipca został zainaugurowany XVIII Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie, który w tym roku obchodzi 50-letni jubileusz. Aby uczcić ten jubileusz oraz przed mieszkańcami Rzeszowa i Podkarpacia zaprezentować swoje wokalne i taneczne umiejętności przybyły do Rzeszowa 33 zespoły z 12 krajów świata: z Australii, Brazylii, Czech, Francji, Kanady, Mołdawii, Rosji, Szwecji, Ukrainy, USA i Wielkiej Brytanii, łącznie ponad 1100 osób. Przyjechał też międzynarodowy zespół „Miodula” złożony z tancerzy i choreografów z różnych zespołów, którzy występowali na 

poprzednich festiwalach. Zebrali się z pomocą Facebooka i wirtualnie przygotowywali się do koncertów.


Folklor1 

Uczestnicy festiwalu przeszli barwnym korowodem ulicami miasta na rzeszowski rynek, gdzie odbyła się inauguracja festiwalu. Z sceny powitał ich między innymi marszałek Władysław Ortyl, który powiedział:

Witam wszystkich Polaków, którzy pokonali wiele kilometrów, by wziąć udział w tym wspaniałym święcie, by być tu z nami na Podkarpaciu. Ten wspaniały barwny korowód, którym właśnie przeszliście ulicami Rzeszowa jest świadectwem wielkości polskiej kultury, którą kultywujecie, ale i patriotyzmu, który pielęgnujecie w swoich krajach zamieszkania. Pokazuje też, że współcześnie nie brakuje wśród Polaków ludzi młodych, pełnych entuzjazmu i pozytywnej energii, którzy będą promować Polskę i polską tradycję na całym świecie”.

Folklor33

Marszałek odczytał także list skierowany do uczestników festiwalu od Prezydenta RP Andrzeja Dudy, który swoim patronatem honorowym objął XVIII edycję festiwalu. Odczytał również list od Marka Kuchcińskiego, Marszałka Sejmu RP skierowany do uczestników festiwalu. Oprócz marszałka, zagranicznych gości na rzeszowskim rynku powitali także: wicemarszałek Ewa Draus, członek zarządu Stanisław Kruczek, przewodniczący sejmiku Jerzy Cypryś, prezydent Rzeszowa Tadeusz Ferenc oraz Mariusz Grudzień - dyrektor festiwalu i prezes rzeszowskiego oddziału Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". W imieniu polonijnych gości honorowych festiwalu zabranych powitał Ambasador Festiwalu i prezydent EUWP Tadeusz Adam Pilat.
Uczestnicy otwarcia, na rzeszowskim rynku tradycyjnie już odśpiewali hymn państwowy oraz hymn Polonii - „Marsz, marsz Polonia”. Po oficjalnej części odbył się koncert powitalny – „Rzeszów wita Polonię”. Tego dnia gwiazdą estrady była piosenkarka Halina Młynkowa, która wiele lat temu, jako dziecko występowała na tym festiwalu.

Folklor2

Msza św. i występy na Podkarpaciu.
W niedzielę, 21 lipca zespoły uczestniczyły w Katedrze Rzeszowskiej, w uroczystej Mszy św. w intencji Polonii na całym świecie. Od chwili, gdy zaistniała diecezja, czyli od 1992 roku, taka celebracja jest sprawowana w intencji Polonii. W tym roku Eucharystię celebrował ks. bp. Jan Wątroba. Homilię wygłosił kapelan Festiwalu, i dyrektor Caritasu Diecezji Rzeszowskiej ks. Stanisław Słowik, który powiedział:

Folklor4


 „Nasz festiwal narodził się trochę z przypadku, a trochę z potrzeby. Stał się jedną z najpiękniejszych instytucji, która uwrażliwia i utrzymuje ten tradycyjny polski folklor. To kultura, która w wielu miejscach Polski dziś już zanika. Misją rzeszowskiego festiwalu jest podtrzymywanie tego, co polskie”.

Folklor3
Wiele podkarpackich miast i miejscowości zamieniło się w weekend w prawdziwy matecznik Polskości. Wszystko za sprawą odbywających się koncertów, w których biorą udział uczestnicy XVIII Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Na Podkarpaciu zespoły koncertowały między innymi w: Krośnie, Ropczycach, Nowej Dębie, Iwoniczy Zdroju, Przemyślu, Lubaczowie, Stalowej Woli, Leżajsku i w Dębicy. W niedzielę, w Rzeszowie przed publicznością wystąpiły między innymi zespoły z Czech, Stanów Zjednoczonych, Szwecji i Wielkiej Brytanii. W sobotę i niedzielę na rynku w Rzeszowie miał miejsce Jarmark Podkarpacki, na którym można było zaopatrzyć się w regionalne wyroby: rękodzieło, rzemiosło artystyczne, sztukę, wydawnictwa regionalne i produkty spożywcze.
W Wojewódzkim Domu Kultury przy ul. Okrzei w Rzeszowie została otwarta wystawa pt. „Tak to się zaczęło…” prezentującą archiwalne dokumenty, zdjęcia i pamiątki związane z pierwszą edycją Światowego Festiwalu Polonijnego Zespołów Folklorystycznych z 1969 roku
Folklor5  
Folklor narodów świata.  
W poniedziałek, 22 lipca w hali na Podpromiu, 33 zespoły z 11 krajów wystąpiły w koncercie Folklor Narodów Świata "Z czterech stron...". Uwielbiane przez rzeszowian występy, pozwalające na folklorystyczną podróż przez świat, rozpoczął zespół Karolinka z Sao Mateus do Sul. Tancerze zadebiutowali na rzeszowskim festiwalu, ale wracać będą na pewno. W brazylijskiej miejscowości aż 80 proc. mieszkańców ma polskie korzenie.

Folklor6
W koncercie trwającym ponad 3 godziny nie zabrakło m.in. zespołu Olza z czeskiego Cieszyna - legendy polonijnego festiwalu. Do Rzeszowa przyjechał na pierwszą edycję imprezy w 1969 roku i od 50 lat nieustannie wraca. "Zbójnickiego" w wykonaniu młodych Polaków z Czech publika nagrodziła kilkuminutową owację i nie była to czysta kurtuazja. Nie mniejszy entuzjazm, ale pomieszany z odrobiną zdziwienia wywołał zespół Karolinka z Londynu, który wystąpił z tańcem hinduskim - wszak Indie przez długie lata były brytyjską kolonią.
Zespoły, które do Rzeszowa przyleciały ze Stanów Zjednoczonych zaproponowały sporą dawkę tańców disco, jive i swingu, co publiczność nagrodziła gromkimi brawami. Była też sentymentalna, fotograficzna podróż przez wszystkie edycje festiwalu, który od 50 lat wraca do Rzeszowa i który już na stałe wpisał się w historię miasta.

Jubileusz i wyróżnienia  
We wtorek, 23 lipca był dniem odznaczeń i wyróżnień. Uczestnicy festiwalu wzięli udział w dwóch okolicznościowych spotkaniach: z kierownictwem Rzeszowskiego Oddziału Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w Hotelu Prezydenckim i z na uroczystej gali festiwalowej wydanej przez Marszałka Województwa Podkarpackiego Władysława Ortyla, która odbyła się w Centrum Wystawienniczo-Kongresowym G2A Arena w podrzeszowskiej Jasionce.

Folklor7

Alicja Haszczak - legenda rzeszowskiego festiwalu została podwójnie uhonorowana przez prezydenta Andrzeja Dudę i samorząd województwa podkarpackiego. Jako etnograf i choreograf poświęciła życie odszukując i pieczołowicie spisując tańce, melodie i stroje ludowe regionu. W dowód uznania została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Alicja Haszczak odebrała też odznakę zasłużony dla województwa podkarpackiego, to wyróżnienie także za stworzenie polonijnego studium choreograficznego, kształcącego od ponad dwudziestu lat kierowników artystycznych zespołów z całego świata.

Brązowym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis uhonorowani zostali Lesław Wajs, dyrektor festiwalu - związany z nim od samego początku oraz Janusz Chojecki, od ośmiu edycji główny choreograf i reżyser głównych koncertów.
Kierownicy zespołów folklorystycznej otrzymali od Prezydenta RP, Andrzeja Dudy specjalne dyplomy uznania za promowanie kultury polskiej poza granicami kraju oraz udział w XVIII Światowym Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w roku jubileuszu 50-lecia Festiwali Polonijnych otrzymały wszystkie zespoły. Odznaczenia i dyplomy wręczał Doradca Prezydenta RP Paweł Sałek w obecności Marszałka Władysława Ortyla.

Folklor8

Najwyższe wyróżnienie Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, Nagrodę imienia Profesora Andrzeja Stelmachowskiego otrzymała senator Janina Sagatowska - Przewodnicząca Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą. Nagrodę wręczał prezes Stowarzyszenia, Dariusz Piotr Bonisławski, w wygłaszając laudację powiedział:
„Nagroda imienia Profesora Andrzeja Stelmachowskiego jest szczególnym wyróżnieniem, którego intencją jest uhonorowanie ludzi łączących Polonię, Polaków ze Wschodu i Polaków z kraju w wielką narodową Wspólnotę.
Jako Marszałek Senatu RP dążył Pan Profesor do tego, aby to właśnie ten organ, zgodnie z tradycją II Rzeczypospolitej, sprawował w imieniu Państwa Polskiego realną pieczę nad Polonią. Dla realizacji tego zadania powołano Komisję Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą, z którą od ponad dwudziestu lat związała Pani swoją polityczną aktywność. Jako wiceprzewodnicząca i przewodnicząca Komisji wniosła Pani Senator w jej działalność, obok profesjonalizmu i obiektywizmu, prawdziwie kobiece ciepło i życzliwość wobec naszych rodaków z zagranicy. Podobnie, jak patron tej nagrody odnalazła Pani w sobie niewyczerpane zasoby ciepła, życzliwości i szczerej troski o losy szukających wsparcia i pomocy rodaków, szczególnie tych doświadczonych przez lata życia w Związku Sowieckim.
Z wielką satysfakcją wręczam Pani Przewodniczącej nagrodę im. Profesora Andrzeja Stelmachowskiego, pozostając w przekonaniu, że w Pani osobie znalazł on godną ze wszech miar kontynuatorkę pełnego empatii rozumienia potrzeb Polonii i Polaków z Zagranicy, jakiego źródło może bić jedynie w duszy i sercu, a nie w księgowych rejestrach”.

Nagroda im. Prof. Andrzeja Stelmachowskiego, przyznawaną jest przez Zarząd Krajowy Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” za szczególne zasługi dla Polonii i Polaków z zagranicy i istotny wkład w budowanie wspólnoty jednoczącej wszystkich Polaków, niezależnie od miejsca zamieszkania. Patron nagrody śp. Profesor Andrzej Stelmachowski przez ponad 18 lat był prezesem Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" w Warszawie. Był między innymi marszałkiem Senatu I kadencji w latach 1989-1991 oraz doradca śp. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego do spraw Polonii.

    Złote Medale Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" za działalność na rzecz rozwijania kultury polskiej za granicą, z rąk prezesa Dariusza Piotra Bonisławskiego otrzymało 5 zespołów:
- Zespół Polskich Tańców Ludowych "Wesoły Lud" ZPRKA z USA
- Zespół Pieśni i Tańca "Dolina" z USA
- Zespół Pieśni i Tańca "Polonez Menchester" z Wielkiej Brytanii
- Zespół Pieśni i Tańca "Olza" z Czech
- Zespół Folklorystyczny "Piastowie" ze Szwecji

    Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" uhonorowało zasłużone dla Festiwalu osoby i instytucje specjalnymi, okolicznościowymi Medalami Jubileuszu 50-lecia Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Medale wręczyli podczas obu uroczystości: prezes Stowarzyszenia Dariusz Piotr Bonisławski i wicedyrektor Festiwalu Leszek Wajs. Otrzymali je:
- Prezydent RP - nagrodę odebrał doradca Prezydenta RP Paweł Sałek;
- Premier RP - nagrodę odebrała minister Anna Schmidt- Rodziewicz;
- Senat RP - nagrodę odebrała senator Janina Sagatowska;
- Sejm RP - nagrodę odebrał poseł Andrzej Szlachta;
- Wojewoda Podkarpacki - nagrodę odebrała dyrektor generalny Marcin Zaborniak

Medale 50-lecia Festiwalu odebrali osobiście:
        - Władysław Ortyl - Marszałek Województwa Podkarpackiego
        - Tadeusz Pilat – Ambasador Festiwalu, prezydent Europejskie Unii Wspólnot Polonijnych
        - Anna Sokołowska – Ambasador Festiwalu (USA)
        - Małgorzata Kwiatkowska – prezes Rady Naczelnej Polonii Australijskiej
        - Michel i Richard Jamiński z zespołu „Wesoły Lud” (USA)
        - Ewa i Jerzy Skoczylas z zespołu „Lasowiacy” (Szwajcaria)

Folklor9

Prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Dariusz Piotr Bonisławski wręczył wicedyrektorowi Festiwalu Leszkowi Wajsowi list gratulacyjny dla Oddziału Rzeszowskiego SWP:
List Gratulacyjny dla Oddziału Rzeszowskiego Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” w dowód szczególnego uznania za organizację Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych.
Niesłabnąca popularność Festiwalu znajduje przyczynę w autentyczności, spontanicznym zapale, jaki cechuje wszystkich jego uczestników i organizatorów. W dzisiejszym świecie, ogarniętym globalną uniformizacją, imprezy takie jak Festiwal, stają się szansą podkreślenia własnej odrębności, tożsamości, szansą zaczerpnięcia z własnej kultury i przeszłości energii niezbędnej do sprostania wyzwaniom współczesnego życia. Władzom i członkom Oddziału Rzeszowskiego oraz pracownikom Domu Polonii w Rzeszowie składam w imieniu własnym i władz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” serdeczne podziękowania za wieloletnią systematyczną pracę nad popularyzacją polskiego folkloru, przygotowaniem i realizacją kolejnych edycji Światowego Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Życzę Państwu wielu sukcesów w dziele upowszechniania polskiej kultury i kolejnych pokoleń polonijnych serc urzeczonych miłością do folkloru.

 

Koncert galowy, zakończenie
W środę, 24 lipca, w Hali na „Podpromiu” zakończył się XVIII Światowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych, koncertem galowym „Póki my żyjemy…” To jedno z największych przedsięwzięć kulturalnych w dziedzinie folkloru organizowanych w Polsce. Zespoły folklorystyczne pożegnały się z mieszkańcami Podkarpacia a Jubileusz 50-lecia festiwalu był wielkim wydarzeniem patriotycznym, łączącym Polaków mieszkających w kraju i poza granicami Polski.

Folklor10
Udział w koncercie wzięli między innymi: Stanisław Karczewski - marszałek Senatu RP, Dariusz Piotr Bonisławski - prezes Stowarzyszenia "Wspólnota Polska", marszałek woj. podkarpackiego - Władysław Ortyl, posłowie, senatorowie oraz przedstawiciele zasłużonych dla festiwalu organizacji polonijnych.
Marszałek Senatu RP Stanisław Karczewski dziękował uczestnikom festiwalu za ich ogromny wkład w promocję polskiej kultury w świecie:

„To wielkie święto folkloru, radości, tańca, a przede wszystkim święto Polonii. Dziękujemy wam za to, że przyznajecie się do Polskości, że jesteście Polakami, że mówicie po polsku, śpiewacie po polsku i tańczycie po polsku. Bardzo serdecznie Wam wszyscy za to dziękujemy. Polonia i Polacy za granicą to 16-20 milionów naszej wspólnoty, to Polacy, którzy tęsknią za Polską, myślą o Polsce, którzy przyjeżdżają do Polski. Razem wspólnie budujemy wspólnotę Polaków na całym świecie. To dla naszego kraju wielka szansa, potencjał, ale i radość, że mamy tak wspaniałych ambasadorów na wszystkich kontynentach, we wszystkich krajach świata. Senat Rzeczypospolitej Polskiej razem z panem prezydentem, premierem, samorządami i organizacjami pozarządowymi, sprawuje opiekę na Polonią. Chcemy mieć jak najwięcej kontaktów, chcemy wspólnie budować mosty z Polonią i Polakami mieszkającymi poza granicami. Chcemy, żeby do Polski przyjeżdżało jak najwięcej Polaków”.

Folklor11
Dariusz Piotr Bonisławski - prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska" zaznaczył: „To dzięki pracy i staraniom wielu osób, to co już od pół wieku dzieje się w Rzeszowie jest fenomenem na skalę całego świata i stworzyło własną markę - znaną przez Polonię na całym świecie”.
Również biskup Wiesław Lechowicz, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji Polskiej skierował do uczestników festiwalu słowa podziękowania i udzielił błogosławieństwa.

Folklor12
Festiwal był wielkim świętem młodości, polskości i ludowej tradycji. Głównym organizatorem festiwalu był rzeszowski oddział stowarzyszenia Wspólnota Polska. Wydarzenie zostało dofinansowane ze środków Senatu RP, Urzędu Marszałkowskiego i Urzędu Miasta Rzeszowa.