Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Konferencja 300 lat Derenku

W piątek, 7 kwietnia br. w Budapeszcie w sali dawnej Izby Wyższej Węgierskiego Parlamentu odbyła się zorganizowana przez Ogólnokrajowy Samorząd Polski na Węgrzech oraz Polski Instytut Badawczy i Muzeum konferencja otwierająca cykl uroczystości poświęconych 300-leciu polskiego osadnictwa w Derenku.

Oprócz potomków byłych osadników i przedstawicieli polskich samorządów konferencję swą obecnością zaszczycili m.in. przedstawiciele gabinetu wicepremiera Republiki Węgierskiej Miklósa Soltésza i Zoltána Csalloközi oraz rzecznik narodowości polskiej w Zgromadzeniu Narodowym Węgier dr Halina Csúcs Lászlóné. Europejską Unię Wspólnot Polonijnych reprezentował prezydent Tadeusz Adam Pilat,  a przebywającego w podróży Ambasadora RP, radca-minister Michał Andrukonis i małżonka Márta Gedeon. Z MSZ-u, z departamentu Współpracy z Polakami ze Granicą przybył Leszek Henzel.

Przyjechali też goście z Bukowiny Tatrzańskiej i Białki, skąd pochodzili osadnicy sprzed 300 lat. Konferencję rozpoczął występ góralskiego zespołu folklorystycznego, po czym otwarcia konferencji i powitania gości dokonała dr Ewa Słaba Rónayné, przewodnicząca Ogólnokrajowego Samorządu Polskiego. W imieniu węgierskiego rządu wystąpił sekretarz stanu Miklós Soltész. Przedstawił on Derenk, jako symbol wierności polskości, wierze katolickiej i państwu węgierskiemu. Zaznaczył też, że powinny paść słowa przeprosin za przymusowe wysiedlenie w 1943 roku i zniszczenie spójnego społecznego organizmu polskiego. Prezydent EUWP, Tadeusz Adam Pilat przypomniał wieloletnie związki między Polonią węgierską  i europejską oraz jej udział w integracji ruchu polonijnego. Podkreślił też, że sytuacja Polonii na Węgrzech jest wyjątkowa w skali światowej. Nigdzie indziej, bowiem Polacy nie mają możliwości utworzenia własnego, wybieranego w demokratycznych wyborach, utrzymywanego przez państwo zamieszkania samorządu narodowościowego oraz takich instytucji jak szkoła i muzeum. Prezydent EUWP podziękował władzom węgierskim za stworzenie możliwości prawnych i finansowych do rozwoju i działalności Polonii na Węgrzech. Przemawiali również małżonka ambasadora Márta Gedeon i Leszek Henzel z MSZ-u.

Po wystąpieniach gości, wygłoszono następujące referaty: Dr Konrad Sutarski - „Derenk - symbol polskich tradycji ludowych na Węgrzech”,
dr Janusz Kamocki, etnograf z PAN i z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie – „Religia i obrzędy. Spiskie i derenckie tradycje, powiązania. Synteza badań”. Na zakończenie konferencji wystąpili: Kovács Ágnes, Bódvavendégi „Kontakty derenckich Polaków z sąsiednimi węgierskimi wioskami”, Tóth Sándor, znawca historii polowania – „Znani myśliwi i miejscowi kłusownicy w Derenku” oraz dr Rémiás Tibor – „Przesiedlenie polskich drenczan w latach 1938-1943 - Czy wśród drenczan żyje poczucie tożsamości?”

Podsumowania konferencji dokonał Piotr Piętka, dyrektor Polskiego Instytutu Badawczego i Muzeum. Kolejna konferencja poświęcona historii Derenku i jego polskim korzeniom odbędzie się 9 czerwca br. w Białce Tatrzańskiej, a na 23 lipca zaplanowano tradycyjny doroczny odpust w Derenku.

 

Derenk był wsią założoną w okresie średniowiecza i należącą kolejno do rodzin Bebeków, hrabiów Csákych i książąt Esterházych. Liczba ludności spadła w okresie panowania tureckiego i powstania Rakoczego, aż w końcu w roku 1711 w wyniku epidemii dżumy wieś całkiem wymarła. Wtedy, w latach 1717-1720, wieś zaludniono góralami pochodzącymi ze Spisza i Podhala. Ludność wsi oscylowała około pięciuset mieszkańców a w 1941 roku mieszkały tam 443 osoby.

W 1938 roku regent Węgier Miklós Horthy, chcąc rozszerzyć istniejące tereny myśliwskie zaczął stopniowo wysiedlać ludność. W 1943 roku cała wieś została zburzona, poza dawną szkołą, która miała służyć jako kwatera myśliwska. Ludność przesiedlono do kilku innych wsi i tak przestało istnieć skupisko polskie na Węgrzech, którego mieszkańcy, do dziś, przez niemal 300 lat zachowali tożsamość etniczną i język.

Jedynie co zostało z miejscowości to kapliczka zbudowana na miejscu kościoła oraz budynek szkoły, w którym znajduje się muzeum poświęcone historii i mieszkańcom wsi Derenk, jak również cmentarz. Od 1990 co roku, na ruinach najstarszej polskiej wsi na Węgrzech, zazwyczaj w trzecią niedzielę lipca ma miejsce odpust polonijny

Copyright EUWP © 2015. All Rights Reserved.